AB’den Asbeste Karşı Sert Adım: Yeni Kurallar, Analiz ve Ölçüm Zorunlulukları

Avrupa Komisyonu, işçilerin asbestten korunmasını güçlendiren yeni AB kurallarını ulusal hukuklarına tam olarak aktarmayan Üye Devletler hakkında ihlal prosedürü başlattı. Bu gelişme, Avrupa Birliği’nin asbestle mücadelede yalnızca yasaklayıcı değil, ölçen, izleyen ve doğrulayan bir yaklaşıma geçtiğini açıkça gösteriyor.

Asbest, hâlâ Avrupa’da önlenebilir mesleki kanser ölümlerinin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam ediyor.

Asbest Neden Bu Kadar Tehlikeli?

Asbest lifleri:

• Gözle görülemez

• Koku vermez

• Yıllarca akciğerde birikebilir

Maruziyetin sonuçları ise genellikle 20–40 yıl sonra ortaya çıkar:

• Mezotelyoma

• Akciğer kanseri

• Asbestozis

Bu nedenle AB politikaları, “zarar ortaya çıktıktan sonra değil, maruziyet oluşmadan önce” önlemeyi esas alıyor.

Yeni AB Direktifi (2023/2668) Ne Değiştirdi?

Yeni Direktif, 2009/148/EC sayılı Asbest Direktifi’ni güncelleyerek çok kritik yenilikler getirdi:

🔻 Daha Düşük Mesleki Maruziyet Sınırı

• Önceki sınır: 0,1 lif/cm³

• Yeni hedef: 0,01 lif/cm³ (10 kat daha düşük)

Bu, ancak ileri analiz ve ölçüm yöntemleriyle mümkün.

🛠️ Önleyici Teknik Tedbirler

• Kapalı çalışma alanları

• Negatif basınçlı sistemler

• Lif yayılımını önleyici ekipmanlar

📋 Daha Sıkı Risk Değerlendirmesi

• Yıkım ve renovasyon öncesi zorunlu asbest envanteri

• Numune alma ve analiz olmadan işe başlanmaması

AB’nin Tavsiye Ettiği Asbest Analiz Yöntemleri

Avrupa Birliği, yalnızca “var/yok” tespitini değil, lif yoğunluğunu ve maruziyet seviyesini esas alır.

🔬 1. PLM – Polarize Işık Mikroskobu

📌 Kullanım alanı:

• Yapı malzemelerinde asbest varlığının tespiti

📌 Avantajları:

• Hızlı ve ekonomik

• Tür bazında (krizotil, amosit vb.) ayırım yapabilir

📌 Sınırlaması:

• Çok ince lifleri (özellikle <0,2 µm) kaçırabilir

👉 AB’de ön tarama yöntemi olarak kabul edilir.

🔬 2. SEM – Taramalı Elektron Mikroskobu

📌 Kullanım alanı:

• Ortam havası ölçümleri

• Düşük lif yoğunluklarının tespiti

📌 Avantajları:

• Çok yüksek çözünürlük

• İnce lifleri net şekilde algılar

📌 AB’de önemi:

• Yeni maruziyet sınırlarına uyum için kritik

🔬 3. TEM – Geçirimli Elektron Mikroskobu (Altın Standart)

📌 Kullanım alanı:

• Çok düşük konsantrasyonlu ortam ölçümleri

• Temizlik sonrası kontrol (clearance test)

📌 Avantajları:

• Nanolif seviyesinde tespit

• En yüksek doğruluk

📌 AB yaklaşımı:

• Tavsiye edilen referans yöntem

• Özellikle hassas işlerde zorunlu hale geliyor

Ortam Havası Ölçümünde AB Yaklaşımı

AB’ye göre ölçüm süreci şu adımlarla ilerlemeli:

1️⃣ Kişisel maruziyet ölçümü (kişisel pompa ile)2️⃣ Alan havası ölçümü3️⃣ Temizlik sonrası doğrulama ölçümü4️⃣ Sonuçların kayıt altına alınması ve raporlanması

📌 Ölçümler EN ISO 14966, WHO ve EU-OSHA rehberleriyle uyumlu olmalı.

Ölçüm Olmadan Güvenlik Olmaz

Yeni AB yaklaşımının özeti şudur:

“Ölçülmeyen risk, yönetilemez.”

Bu nedenle:

• Analiz yapılmadan yıkım başlamaz

• Ölçüm yapılmadan alan teslim edilmez

• Kayıt tutulmadan iş bitmiş sayılmaz

Sonuç: Mevzuat + Bilim + Denetim

Avrupa Komisyonu’nun ihlal süreci, asbestle mücadelede yeni bir dönemi temsil ediyor:

• 📜 Güçlü mevzuat

• 🔬 Bilimsel analiz yöntemleri

• 🧑‍🏭 İşçi sağlığını önceleyen denetim

Asbestsiz bir gelecek, ancak bilgiye dayalı, ölçülebilir ve denetlenebilir bir sistemle mümkün.

Tüm detaylar için

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/fr/inf_26_115

asbest