HSG248 A2’ye Göre Asbest Katı Numune Nasıl Alınır?

Asbestli malzemelerin tespiti için sahada alınan asbest katı numuneler, laboratuvar analizinin temelini oluşturur. Ancak numune alma işlemi, lif yayılımı ve kontaminasyon riski nedeniyle sıradan bir örnekleme değildir. Bu yazıda, HSG248 yaklaşımına göre doğru numune alma mantığını sade ve uygulamaya dönük şekilde özetliyoruz.

Güvenlik Uyarısı: Asbestle çalışma yüksek risklidir. Numune alma işlemleri yalnızca eğitimli ve yetkin personel tarafından, uygun KKD ve RPE kullanılarak yapılmalıdır.

Hızlı Özet (Temel Mantık)

Asbest katı numune alma sürecinin amacı:

✔ Temsil edici örnek almak ✔ Lif salımını minimumda tutmak ✔ Çevresel kontaminasyonu önlemek ✔ Numuneyi güvenli ve izlenebilir şekilde laboratuvara ulaştırmak

Standart iş akışı:

Alanı koru → Numuneyi uygun yöntemle al → Alanı temizle/kapat → Çift paketle → Etiketle/kayıt altına al

1) Asbest Katı Numune Almadan Önce Hazırlık

Sahadaki en kritik adım, numune almaya başlamadan önce ortamı doğru hazırlamaktır.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Numune alınacak bölgenin altına ve çevresine geçirimsiz örtü serilmelidir

• Numuneler arasında çapraz bulaşma önlenmelidir

• Kullanılan aletler yeniden kullanılacaksa temizlenmelidir

• Her numune için tekil ID numarası oluşturulmalıdır

• Numune noktası işlem sonrası lif salmayacak şekilde kapatılmalıdır

📌 Profesyonel ipucu: Numune alma sırasında mutlaka fotoğraf ve konum kaydı alın.

2) Malzeme Türüne Göre Numune Alma Yaklaşımları

Asbest içerebilecek malzemeler farklı fiziksel özelliklere sahip olduğu için yöntemler değişir.

Sprey Kaplamalar (Spray Coatings)

• Numune alanı mümkünse ön ıslatma ile hazırlanır

• Keskin bıçak/neşter ile küçük temsil edici parça alınır

• Gerekirse HEPA gölge vakum uygulanır

Amaç → Lif yayılımını azaltmak

Boru / Isı İzolasyonu

Bu malzemeler yüksek risk grubundadır.

• Numune öncesi yoğun ıslatma tercih edilir

• Numune mümkünse karot numuneleyici ile alınır

• İzolasyonun tam kalınlığı temsil edilmelidir

• Numune deliği mutlaka kapatılmalıdır

Amaç → Maksimum kontrol

Asbestli Yalıtım Levhası (AIB)

• Mevcut hasarlı alanlar öncelikle değerlendirilir

• Hasar yoksa kenar/köşeden küçük parça alınır

• Gerekirse yüzey kontrollü ıslatma ile kesilir

Amaç → Gereksiz kırılma ve lif oluşumunu önlemek

Asbestli Çimento

Genellikle sert ve lif salımı görece düşüktür.

• Tercihen mevcut kırık/hasarlı bölgeden alınır

• Pense/tornavida ucu gibi el aletleri kullanılabilir

• Temsil edici büyüklük hedeflenir

⚠ Önemli Not: Çatı numuneleri ek güvenlik önlemleri gerektirir.

Conta / Halat / Fitil / Keçe / Tekstil

• Numune alanı hafifçe ıslatılır

• Keskin bıçak ile temsil edici kesit alınır

Amaç → Lif salımını azaltmak

Zemin / Duvar Kaplamaları

• Kaplama ve gerekiyorsa alt katman birlikte değerlendirilir

• Farklı tip/renk/parti alanlar ayrı numunelenmelidir

Amaç → Yanlış genellemeden kaçınmak

Tekstürlü Kaplamalar

• Kazıyıcı ile pul pul alınır

• İnce kaplamalarda daha geniş alanı temsil edecek şekilde örnekleme yapılır

Amaç → Heterojen dağılım riskini yönetmek

Döküntü Parçaları (Debris)

• Cımbız/pense ile kontrollü alınır

• Kaynak mutlaka kayıt altına alınır

Amaç → Analiz sonuçlarının anlamlılığı

3) A2’ye Göre Paketleme ve Etiketleme Mantığı

Numune alma kadar önemli bir diğer konu da numune güvenliğidir.

Standart yaklaşım:

✔ Numune sızdırmaz iç kaba alınır✔ Numune ID etiketi eklenir✔ Numune ikinci bir dış ambalaja alınır (çift paketleme)✔ Dış yüzey temiz ve güvenli olmalıdır

Amaç → Taşıma sırasında kontaminasyon riskini ortadan kaldırmak

4) Sahada Kontrol Listesi

Numune alma tamamlandığında kendine şu soruları sor:

✔ Alan koruması yapıldı mı? ✔ Lif oluşumunu azaltacak yöntem seçildi mi? ✔ Numune noktası kapatıldı mı? ✔ Numune ID ve kayıtlar tamam mı? ✔ Çift paketleme uygulandı mı?

Sonuç

Doğru alınmayan numune → Yanlış analiz → Yanlış risk değerlendirmesi

Bu nedenle asbest numune alma işlemi yalnızca teknik değil, aynı zamanda kritik bir güvenlik prosedürüdür.

Eğer istersen, kullandığın malzeme türüne veya proje tipine göre sana özel:

✔ Numune alma talimatı✔ Saha kontrol formu✔ Numune kayıt şablonu

hazırlayabilirim.

Vonka Asbest🌐 www.agtvonka.com📧 agtvonka@gmail.com📞 0530 696 07 01